مهاربند واگرا (EBF) چه ویژگی هایی دارد؟
قاب های مهاربندی شده واگرا یا Eccentrically Braced Frame که به طور خلاصه EBF هم نامیده می شود یکی از انواع سیستم های مقاوم جانبی نسبتا جدید است که برای حوادث لرزه ای به روشی قابل پیش بینی توسعه یافته شده اند.
پس از تحقیقات گسترده در دهه 1970 و 1980 قاب های مهاربندی شده واگرا به طور گسترده ای مورد استفاده قرار گرفته شد. در این نوع از مهاربند انتهای مهاربند به جای گره قاب به تیر متصل شده است و به طول تیر بین مهاربند و گره قاب تیر پیوند گفته می شود. این تیر پیوند که به عنوان یک لینک شناخته می شود با حرف e نمایش داده می شود.
نیروهای ایجاد شده در مهاربند از طریق خمش و برش در تیر پیوند به قاب منتقل شده و تیر پیوند مانند فیوز لرزه ای عمل می کند. البته موضوعی که در مورد طول تیر پیوند باید مد نظر قرار گیرد آن است که اگر طول این تیر از حد مشخصی کمتر باشد مهاربند دیگر از نوع واگرا نبوده و در دسته مهاربندهای همگرا تلقی می شوند.
انواع مهاربند واگرا
مهاربندهای واگرا به شکل های مختلفی تا کنون طراحی و اجرا شده اند که در ادامه تصویر شماتیکی از آن آورده شده است.
همانطور که در تصویر بالا آورده شده است انواع مهاربند واگرا به شرح زیر است:
- مهاربند واگرا با یک عضو قطری و یک تیر پیوند
- مهاربند واگرا با دو عضو قطری و دو تیر پیوند
- مهاربند واگرا با دو عضو قطری و یک تیر پیوند
- مهاربند واگرا با یک عضو قطری و دو تیر پیوند
مزایا و معایب استفاده از مهاربند واگرا
این نوع از مهاربند همانند سایر سیستم های باربر جانبی دارای معایب و مزایایی است. به طور کلی اگر بخواهیم در مورد این سیستم ها اظهار نظری داشته باشیم آن است که اگر این سیستم مهاربندی به صورت درست و دقیق طراحی و اجرا شود عملکرد بسیار خوبی در زمان وارد شدن نیروی زلزله به سازه دارد.در ادامه به بررسی معایب و مزایای استفاده از این سیستم باربر جانبی می پردازیم.
- ایجاد فضای بزرگتر بین قاب برای ایجاد بازشو در دهانه های مهاربندی
- دارای رفتار شکل پذیر برای مستهلک کردن نیروی زلزله
- ضوابط سخت آیین نامه ای برای طراحی و اجرای آن
- عدم تسلط طراحان سازه برای طراحی مهاربند واگرا و در نتیجه طراحی اشتباه آن
- سخت بودن یا عدم امکان تعویض تیر پیوند این مهاربند بعد از زلزله های شدید